16 اکتبر 2024- مطالعه ی اخیراً منتشر شده در مجله فارماکولوژی بالینی، نشان داد که پرکاری تیروئید تحت بالینی ممکن است اثرات کاهش دهنده ی گنادوتروپین متفورمین را در زنان یائسه، تقویت کند. این یافته تأثیر متقابل بین عملکرد تیروئید و تنظیم متابولیک، به ویژه در درمان دیابت را برجسته نمود.

در این مطالعه، محققان تاثیر متفورمین را بر سطوح مختلف هورمونی در زنان یائسه با تشخیص پرکاری تیروئید تحت بالینی بررسی کرده و دریافتند که متفورمین بر سطوح گردش خون TSH، تیروکسین تام و آزاد، تری یدوتیرونین تام و آزاد، استرادیول، پرولاکتین، هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک (ACTH) یا فاکتور رشد شبه انسولین-1 (IGF-1) تأثیری ندارد.

درمان با متفورمین باعث کاهش سطح بالای هورمون های هیپوفیز قدامی می شود. با در نظر گرفتن این موضوع، دکتر رابرت کریسیاک و همکارانش از گروه پزشکی داخلی و فارماکولوژی بالینی دانشگاه پزشکی سیلزیا در لهستان، در یک مطالعه آینده‌نگر و کوهورت بررسی کردند که آیا پرکاری تیروئید تأثیر متفورمین بر عملکرد ترشحی گنادوتروف را تغییر می دهد یا خیر.

برای این منظور، محققان از 48 زن یائسه ی مبتلا به دیابت نوع 2 یا پیش دیابت درمان نشده، که 24 نفر از آنها پرکاری تیروئید تحت بالینی درجه 1 نیز داشتند، برای شرکت در این مطالعه ثبت نام کردند. هر دو گروه بر اساس سن، حساسیت به انسولین و سطوح گنادوتروپین مطابقت داده شدند. در طول مطالعه، همه شرکت‌کنندگان درمان متفورمین را با دوز روزانه 2.55 تا 3 گرم دریافت کردند.

گلوکز پلاسما، انسولین، هورمون محرک تیروئید (TSH)، هورمون های کل و آزاد تیروئید، هورمون محرک فولیکول (FSH)، هورمون لوتئینه کننده (LH)، استرادیول، پرولاکتین، هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک (ACTH) و فاکتور رشد شبه انسولین- 1 (IGF-1) در ابتدا و مجدداً شش ماه بعد اندازه گیری شد.

این مطالعه به یافته های زیر منجر شد:

•  در ابتدای تحقیق، گروه های مورد مطالعه تفاوت هایی را در سطح TSH و هورمون تیروئید نشان دادند. با این حال، هیچ تفاوت قابل توجهی در شاخص توده ی بدنی، فشار خون، نشانگرهای هموستاز گلوکز(از جمله گلوکز ناشتا، ارزیابی مدل هموستاتیک مقاومت به انسولین[HOMA1-IR]، و هموگلوبین گلیکوزیله[HbA1c])، یا سایر هورمون‌ها وجود نداشت.

•  هر دو گروه کاهش مشابهی در قند پلاسما و HbA1c در پاسخ به درمان با متفورمین نشان دادند.

•  در حالی که متفورمین باعث کاهش HOMA1-IR در هر دو گروه شد، این اثر در زنان مبتلا به پرکاری تیروئید بارزتر بود، که منجر به کاهش 20±50-٪ مقاومت به انسولین در مقایسه با 15±30-٪ در زنانی با عملکرد طبیعی تیروئید شد.

 •الگوی مشابهی برای FSH مشاهده شد، با کاهش 21±43-% در زنان مبتلا به پرکاری تیروئید در مقابل 12±21-% در در زنانی با عملکرد طبیعی تیروئید.

•  فقط زنان مبتلا به پرکاری تیروئید کاهش قابل توجهی را در سطح LH تجربه کردند بطوری که غلظت هورمون LH در این گروه 17 ± 35 درصد کاهش یافت.

نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که پرکاری تیروئید اثرات کاهش‌دهنده گنادوتروپین متفورمین را تقویت می‌کند، در حالی که نشان می‌دهد این دارو در صورت پرکاری تیروئید، تأثیری بر محور هیپوتالاموس-هیپوفیز- تیروئید ندارد.

محققان نتیجه گیری کردند: «این مطالعه درک نقش متفورمین را در تنظیم هورمونی گسترش داده و بر اهمیت ارزیابی‌های جامع بیماران بمنظور مدیریت سلامت پس از یائسگی تأکید می‌کند».

منبع:

https://medicaldialogues.in/medicine/news/subclinical-hyperthyroidism-enhances-metformins-impact-on-gonadotropins-in-postmenopausal-women-study-finds-136390